Hoe zorg je voor duurzaam teamherstel in de gehandicaptenzorg? Met een helder plan van aanpak, duidelijke structuur en coaching on the job ontstaat weer ruimte voor samenwerking en ontwikkeling.
Gehandicaptenzorg onder druk
Bij zorginstellingen in de gehandicaptenzorg ontstaat onrust zelden van de ene op de andere dag. Het is vaak een optelsom. De werkdruk loopt op; er zijn steeds meer incidenten en het verzuim stijgt. Collega’s vertrekken, vacatures blijven onvervuld. En wie overblijft, probeert met solo-acties te redden wat er te redden valt. Structuur ontbreekt. En terwijl de werkdruk stijgt, neemt het werkplezier af. Dat heeft grote gevolgen voor zorgprofessionals én cliënten.
Uit de praktijk
Als de situatie op een locatie voor gehandicaptenzorg in West-Friesland escaleert, schiet Zorg Interventie Groep te hulp. Ron Leeuwerink wordt ingezet als coach on the job en later als manager.
“Toen ik startte, trof ik een team aan dat volledig onder druk stond. Het ziekteverzuim lag rond de 25%. Ervaren medewerkers waren vertrokken en de structuur ontbrak vrijwel volledig. Er waren geen duidelijke dagprogramma’s, bewoners hadden de regie en medewerkers waren vooral bang om fouten te maken. Iedereen probeerde incidenten op zijn eigen manier op te lossen.”
| Situatie bij start | Situatie na interventie |
| Hoog verzuim | Stabiel team |
| Veel incidenten | Rust op de groep |
| Geen structuur | Eenduidige werkwijze |
| Solo-acties | Samenwerking |
Stap 1: Rust creëren
De eerste stap is daarom: rust creëren. Zorg Interventie Groep verlaagt de acute druk op het bestaande team met extra personele inzet. Vervolgens begint het observeren: meelopen op de groep, veiligheid waarborgen en goed kijken naar wat bewoners én medewerkers nodig hebben. Op basis daarvan wordt een concreet plan van aanpak opgesteld, inclusief duidelijke doelen, prioriteiten en tijdslijnen.
“Je kunt niet alleen extra mensen neerzetten en hopen dat het vanzelf beter gaat. Je moet eerst begrijpen waar het misgaat en vervolgens samen bepalen hoe je dat duurzaam verandert,”
aldus Ron.
Stap 2: Meer structuur voor bewoners
Als de acute druk onder controle is, verschuift de aandacht naar structuur en voorspelbaarheid op de groep. Ron: “Meer gezamenlijke activiteiten, zoals samen eten en sporten. De verwachtingen moeten helder zijn, ook dat geeft rust. Die helderheid brachten we in dit geval bijvoorbeeld met dagprogramma’s en communicatie die past bij de doelgroep. Niet: “ik kom morgenochtend bij je kijken”, maar: “ik zie je morgenochtend om negen uur”. Alles gaat stap voor stap. Kleine veranderingen maken een groot verschil.”
Ook is er op deze locatie aandacht voor de inrichting van de ruimte en voor meer gezamenlijke activiteiten. Ron: “Veel van de bewoners stonden bekend als ongeschikt voor zulke dingen. Maar als medewerkers moet je soms het goede voorbeeld geven. Eerst at iedereen op zijn eigen kamer. Wij begonnen samen te ontbijten. Of we gingen samen het WK-voetbal kijken. De gezamenlijke ruimte werd beter en gezelliger ingericht. Of we deden een spelletje aan tafel op de gang. Zo kwamen bewoners kijken: wat zijn jullie aan het doen?”.
Langzaam komt er meer ruimte voor contact en ontspanning, merkt hij. “We zijn niet alleen gaan kijken naar wat iemand niet kan, maar juist naar wat nog wel mogelijk is. Dossiers zijn helpend, maar niet leidend. Achter de papieren werkelijkheid zit uiteindelijk altijd een mens.”
Stap 3: Vertrouwen in het team
Ook binnen het team wordt bewust gebouwd aan herstel en vertrouwen. Medewerkers ontvangen coaching on the job. Eerst nemen coaches taken over, daarna werken ze naast het bestaande team en uiteindelijk krijgen de medewerkers weer meer vertrouwen en verdwijnen de coaches naar de achtergrond.
Ron: “In dit soort situaties moet dat vertrouwen echt weer groeien. Tegelijkertijd moet je ook kritisch durven kijken naar de samenstelling van het team. Soms komen medewerkers echt beter tot hun recht op een andere plek binnen de organisatie. Nieuwe collega’s kun je vervolgens juist kiezen op basis van relevante ervaring, rust of feeling met bewoners.”
Verder is scholing ook een belangrijke prioriteit op deze locatie. Die moet omhoog. “We hebben gekeken: wat kan intern? Welke e-learnings zijn er al? En wat moeten we eventueel extern regelen?”
Uiteindelijk stijgt de scholing van het personeel hier van 12% naar 76% en op termijn naar 100%.
“We gaven op deze locatie ook echt aandacht aan professionele grenzen. Personeel dat zelf medicatie uitdeelt zonder daarvoor bevoegd te zijn, moet je op de vingers tikken. Ik zeg altijd: binnen duidelijke kaders is heel veel ruimte om te leren en om het op je eigen manier te doen. Maar die kaders zijn wel belangrijk. Vergelijk het met een vangrail op de snelweg.
Stap 4: Duurzaam herstel
De effecten worden steeds zichtbaarder. Het aantal incidenten daalt, bewoners ervaren meer rust en medewerkers krijgen zelf weer grip op de situatie.
Ron: “Bewoners konden bijvoorbeeld weer onder begeleiding zelf boodschappen doen, om vervolgens samen te kunnen koken. Eerder escaleerde het dan, bijvoorbeeld al in de supermarkt. Dankzij heldere spelregels is dat veranderd. Dat zit hem in contact met de bewoner, maar ook in personeel dat steviger in de schoenen staat. Eerder waren dit soort activiteiten op deze locatie echt ondenkbaar.”
Het verschil zit dus niet in méér mensen inzetten, maar in een overkoepelende aanpak. Structuur, veiligheid en vertrouwen vormen de basis. “In de zorg wordt vaak ad hoc gehandeld. De nood is hoog, er worden pleisters geplakt. Maar duurzaam herstel vraagt iets anders.”
“Je moet samen onderzoeken waarom dingen gebeuren; duidelijke keuzes maken en professionals het vertrouwen geven om weer in hun kracht te staan.”
Stap 5: Meetbare resultaten
Duurzaam teamherstel is altijd maatwerk. Bij Zorg Interventie Groep weten we dat iedere locatie haar eigen aandachtspunten heeft. Een standaard draaiboek bestaat niet, maar deze ingrediënten keren wel steeds terug: rust, structuur en vertrouwen.
De situatie op deze locatie in West-Friesland is gekanteld. Niet van de een op de andere dag, maar gaandeweg. De verandering is niet alleen voelbaar, maar ook duidelijk meetbaar.
- Ziekteverzuim: daalt van ruim 20% naar minder dan 7%
- Scholing: stijgt van 12% naar 76% en uiteindelijk 100%
- Incidenten: nemen sterk af
- Samenwerking en werkplezier: duidelijk verbeterd
De weg naar duurzaam herstel:
Rust > Structuur > Vertrouwen > Veerkracht
Schouder aan schouder met Zorg Interventie Groep
Professionals in de zorg werken vaak met hart en ziel voor cliënten en bewoners. Werkgeluk is heel belangrijk. Alleen een gezond, veerkrachtig team kan de kwalitatieve zorg leveren die een cliënt, patiënt of bewoner verdient. Daarom streven wij naar werkplezier voor iedere zorgverlener. Zij zijn het kloppend hart van de organisatie: de basis. Als dat misgaat, helpen wij graag.
Heeft u te maken met:
- oplopende werkdruk;
- steeds meer incidenten;
- hoog verzuim;
- gebrek aan structuur;
- impact op cliënten én medewerkers?
Zorg Interventie Groep gaat graag voor u aan de slag met coaching on the job. Schouder aan schouder brengen we rust en veiligheid terug. Maar we bieden geen ad hoc aanpak, met alleen extra handen.
We maken een integraal plan voor nu en voor de lange termijn, zodat rust en vertrouwen binnen het team terugkomen en het evenwicht zich herstelt. Als het fundament klopt, bouwen we vervolgens gericht verder naar een veerkrachtig team dat staat als een huis.
Contact
Bent u op zoek naar duurzaam teamherstel en blijvende verandering? We kijken graag met u mee.
Bel ons direct op: +316 21 65 32 40 / +316 48 16 32 39
Of mail ons via: contact@zorginterventiegroep.nl
